Visplannen (VBC) Wat is een visplan?
In het visplan wordt vastgelegd welke vissoorten, in welke hoeveelheden, met welke vistuigen, op welke momenten, op welke locaties, door welke visser en met inachtneming van welke bijzondere voorwaarden mogen worden bevist. Daarnaast zijn in het visplan afspraken vastgelegd over monitoring, vangstregistratie, controle en handhaving en is er is een evaluatieprocedure ten behoeve van het bijstellen van het visplan beschreven. De op deze wijze vastgelegde afspraken zijn bepalend voor de wijze waarop het totaal aan visserij-activiteiten in het betreffende (VBC-)gebied dient plaats te vinden.

Wat is het doel van het visplan?
Het doel van het Visplan is te komen tot vaststelling van het beleid met betrekking tot benutting van vissoorten en de uitvoering van de visserij door sport- en beroepsvissers. In dit beleid zijn de doelstellingen van water- en natuurbeheer afgewogen.

Wie maakt een visplan?
Vanuit het Rijksbeleid worden de visrechthebbenden in een VBC-gebied verplicht om gezamenlijk een visplan op te stellen.
De wijze van uitvoering van de visserij in een gebied moet worden afgestemd met de betreffende waterbeheerders en (voor zover van toepassing) natuurbeheerders. De visstandbeheercommissie van een gebied vormt het aangewezen platform om het visplan op te stellen. De verschillende partijen (sportvisserij, beroepvisserij, waterbeheerder en indien van toepassing natuurbeheerder) zullen hier hun aandeel aan moeten leveren.

Waarom visplannen?
De Staat eist als verhuurder van het visrecht op de Staatswateren dat de huurders gezamenlijk een visplan opstellen. Het is dus een verplichting. Dit zal worden verankerd in de voorwaarden van de huurovereenkomsten voor het visrecht.

Daarnaast wordt door de komst van Kaderrichtlijn Water een gezonde visstand steeds meer een algemeen belang. De overheid en daarmee de waterbeheerders moeten ervoor zorgen dat het water een goede ecologische kwaliteit heeft. De visstand is een van de parameters om die kwaliteit vast te stellen. Door de visserij moet dan ook duidelijk gemaakt worden wat de invloed is van de visserij op de ecologische kwaliteit van water. In het visplan moet worden afgewogen of de visserij past bij de ecologische doelstellingen.
Hoewel detailuitwerking op dit moment nog niet mogelijk is, kan worden verwacht dat bijvoorbeeld onderwerpen als registratie en monitoring ook voor het waterbeheer belangrijk zijn. De visrechthebbenden maken met de waterbeheerders en natuurbeheerders nadere afspraken hierover en leggen dit vast in het visplan.

Verder zijn grote delen van de Staatswateren - en dus van de VBC-beheergebieden - aangewezen als Natura 2000-gebied. Natura 2000 gebieden genieten dankzij de Natuurbeschermingswet een beschermde status. Van activiteiten in Natura 2000 gebieden moet worden aangetoond dat deze geen negatieve effecten hebben op de doelstellingen voor het gebied. Dit geldt ook voor de visserijactiviteiten. Door de visserijactiviteiten te beschrijven in een visplan kan worden aangetoond wat de invloed is op de doelstellingen van het gebied.
Tot slot zal in het visplan vanaf 2009 ook het aalbeheer geregeld moeten worden conform de Europese Aalverordening. Dit betekent dat de visserij op aal door sport- en beroepsvisserij via het visplan gereguleerd moet worden. Daarbij moeten onder andere de vangstregistratie, monitoring, visserijbeperkingen en uitzet van glas- of pootaal geregeld worden.

Wat is de status van een visplan?
Op dit moment hebben visplannen nog geen juridische status. In het Beleidsbesluit Binnenvisserij worden ze wel in één adem genoemd met visstandbeheerplannen, maar er geldt nog geen verplichting.
Eind 2008 wordt een beleidsbrief van het Ministerie van LNV verwacht, waarmee de visplannen wel een formele status krijgen. Waarschijnlijk wordt het hebben van een visplan een voorwaarde voor de verhuur van visrechten. Verder zal LNV verlangen dat de Visplannen anderhalf jaar na het verschijnen van de beleidsbrief gereed zijn. LNV zal andere overheden vragen het beleid te volgen.

Om het visplan ook juridisch te verankeren is meer nodig. Via het verwijzen naar het visplan in de voorwaarden van huurovereenkomsten en schriftelijke toestemmingen kunnen de afspraken in het visplan wel een juridische status krijgen en worden daarmee handhaafbaar.
Over het toetsen van visplannen is nog weinig duidelijk, waarschijnlijk krijgt de waterbeheerder hierin een rol.

Hoe komt het visplan tot stand?
Om te komen tot een visplan, worden de volgende stappen doorlopen.
Inventariseren gegevens
Als eerste stap wordt er informatie verzameld over de visstand, de visserij en de streefbeelden voor visstand en visserij. Hiervoor wordt gebruik gemaakt van bestaande gegevens uit o.a. visstandbeheerplannen. De waterbeheerder wordt gevraagd de streefbeelden ten aanzien van de visstand voor de Kaderrichtlijn Water in te brengen.
Indien er sprake is van een Natura 2000 gebied wordt de natuurbeheerder gevraagd de doelstellingen ten aanzien van de visstand voor de Natura 2000 in te brengen.
Informatie over de visserij kan goed worden verzameld met behulp van enquêtes.
Formuleren streefbeelden visserij
Als tweede stap worden streefbeelden voor visstand en visserij(beheer) (sport- en beroep) opgesteld. Bij het visserijbeheer komen o.a. aan bod: onttrekking van vis, uitzetten van vis, het doen van onderzoek en regelgeving. Zowel beschrijvend als kwantitatief.
Vaststellen benuttingsruimte en uitvoering visserij
Als derde stap is de uitwerking van het streefbeeld vergeleken met de huidige situatie en wordt de benuttingsruimte per vissoort vastgesteld en in overleg met de betrokken verdeeld tussen sport- en beroepsvisserij en de beroepsvissers onderling. In overleg met de betrokkenen wordt de uitvoering van de visserij vastgelegd (eventueel ook het uitzetten van vis). Daarbij is ook de juridische verankering van het visplan in vergunningen en regelgeving beschreven.
Monitoring, evaluatie, handhaving
Tot slot wordt nagegaan hoe de effecten van de afgesproken visserij gemonitord kunnen worden, hoe de gemaakte afspraken gecontroleerd gaan worden en welke sancties er zullen worden opgelegd bij het niet naleven van de gemaakte afspraken in het visplan.